صبحانه يكي از وعدههاي غذايي اصلي است كه بويژه توسط چاقها كمتر مورد توجه قرار ميگيرد. خيلي از افراد چاق اين وعده را به راحتي از برنامه غذايي خود حذف ميكنند به اين بهانه كه كنترل وزن بهتري داشته باشند.
بعضي از افراد چاق ذكر ميكنند كه خوردن صبحانه باعث افزايش اشتهاي آنان طي روز ميگردد. مطالعات متعدد حاكي از آن است كه داشتن صبحانه منظم به تنظيم وزن شما كمك ميكند، اما اين كه چه مواد غذايي را در صبحانه مصرف كنيم، نيز داراي اهميت است.
نتايج يك مطالعه اخير نشان داده است كه مصرف يك ليوان شير كمچرب بهجاي آبميوه در صبحانه سبب ميشود فرد احساس سيري بيشتري تا زمان ناهار داشته باشد و از طريق كنترل اشتها كاهش وزن بيشتري را باعث شود.
در اين مطالعه، پژوهشگران استراليايي 34 بزرگسال زن و مرد را كه از اضافه وزن رنج ميبردند در 2 روز مجزا، مورد بررسي قرار دادند. در يك روز شركتكنندگان صبحانهاي با نان تست به همراه يك ليوان شير داشتند و در روز ديگر نان تست به همراه يك ليوان آبميوه مصرف كردند.
در هر 2 روز، سپس شركتكنندگان در ساعت مشخص ناهار را سرو كردند و از آنها خواسته شد تا زماني كه كاملا احساس سيري كنند، غذا بخورند. همچنين گرسنگي آنها قبل از صبحانه، در فاصله صبحانه و ناهار و بعد از ناهار مورد ارزيابي قرار گرفت.
نتايج اين مطالعه حاكي از آن است كه زنان و مردان بعد از صرف شير در صبحانه، طي روز احساس رضايت و سيري بيشتري داشتند. علاوه بر اين افراد به طور ميانگين 5/8 درصد كالري كمتري در ناهار در مقايسه با افرادي كه در صبحانه آبميوه خورده بودند، دريافت ميكردند.
اين طور به نظر ميرسد كه پروتئينهاي موجود در شير در كنترل اشتهاي بيماران موثرتر از قند موجود در آبميوهها باشد. مطالعات پيشين نيز نشان داد كه پروتئين عموما احساس رضايت بيشتري ايجاد ميكند و بازدارنده اشتهاي قويتري از كربوهيدرات است.
نكته قابل توجه ديگر در اين زمينه آن است كه سرعت بالاي جذب قند موجود در آبميوه احساس گرسنگي زودرس را در مقايسه با پروتئينهاي موجود در شير باعث ميشود، اما اغلب افراد چاق زماني كه تصميم به رژيم غذايي داشته و ميخواهند كالري كمتري مصرف كنند، براساس يك باور غلط از مصرف لبنيات اجتناب ميكنند، اما اين مطالعه نشان ميدهد، لبنيات كمچرب مانند شير كمچرب بهتر از مواد غذايي پركربوهيدرات كه ميزان كالري مشابه دارند، اشتهاي افراد را كنترل ميكند.
نكته عملي: داشتن صبحانه به طور منظم يكي از نكات اساسي در موفقيت براي كاهش وزن است. انتخاب درست مواد غذايي اثرات مفيد صبحانه را در كنترل وزن به همراه خواهد داشت.
در اين بين مصرف شير كمچرب كه بويژه در افراد چاق كمتر مورد توجه قرار ميگيرد، به مراتب از مواد حاوي قند مانند انواع آبميوهها در كاهش وزن موثرتر خواهد بود.
دكتر حميدرضا فرشچي
متخصص تغذيه باليني و متابوليسم
